Alain Pilote

Pełne zatrudnienie jest materializm

Jeśli chce się wytrwać przy zatrudnieniu wszystkich, zarówno mężczyzn jak i kobiet, w pro­dukcji, mimo tego że produkcja dla zaspokojenia podstawowych potrzeb jest wykonywana z coraz to mniejszym udziałem ludzkiej pracy, muszą być tworzone nowe prace, które są kompletnie bez­użyteczne. I żeby usprawiedliwić te bezużyteczne prace muszą być stworzone nowe, sztuczne po­trzeby, przez lawinę ogłoszeń tak, by ludzie kupo­wali produkty, których naprawdę nie potrzebują. To właśnie jest określane mianem „konsumeryzmu”.

Podobnie produkty będą wytwarzane w naj­krótszym możliwym czasie, a celem będzie coraz większa ich sprzedaż i coraz większy zysk. Wszystko to powoduje niepotrzebną stratę zaso­bów naturalnych i zniszczenie środowiska. Można również upierać się przy utrzymaniu prac, które w ogóle nie wymagają twórczego wysiłku, prac wy­magających wysiłku tylko mechanicznego, które mogłyby być wykonane przez maszyny, prac, w których zatrudniony nie ma szans na rozwój swojej osobowości. Lecz jakkolwiek ogłupiająca jest taka praca, jest ona, warunkiem otrzymania przez pra­cownika pieniędzy, licencji na życie.

Tak więc dla wielu pracowników najemnych sens ich pracy sprowadza się do tego: chodzą do pracy, żeby zarobić gotówkę, żeby kupić jedzenie, żeby mieć siłę, żeby pójść do pracy, żeby zarobić gotówkę, żeby kupić jedzenie, żeby mieć siłę do chodzenia do pracy... i tak dalej, aż do emerytury, jeśli nie umrą wcześniej. Oto życie pozbawione znaczenia, gdzie nic nie odróżnia człowieka od zwierzęcia.

Praca swobodna

To, co odróżnia człowieka od zwierzęcia to to, że ma on nie tylko potrzeby materialne, lecz również potrzeby duchowe i kulturalne. Jezus mówił w Ewangelii: „Nie samym tylko chlebem tyje człowiek, ale człowiek tyje wszystkim, co po­chodzi z ust Pana.” (Ks. Powt. Prawa 8:3.) Zatem zmuszanie człowieka do spędzania całego jego czasu na zabezpieczaniu potrzeb materialnych oznacza narzucenie filozofii materializmu, ponie­waż zaprzecza ona temu, iż człowiek ma także wymiar duchowy i duchowe potrzeby.

Lecz gdy człowiek nie jest zatrudniony w pracy płatnej, co będzie robił ze swoim wolnym czasem? Spędzi go na zajęciach swobodnych, zajęciach, które sam wybierze. To właśnie w czasie wolnym człowiek może rzeczywiście rozwijać swoją oso­bowość, rozwinąć talenty, które otrzymał od Boga i używać ich mądrze. Ponadto, to w czasie wolnym rodzice mogą zadbać o swoje religijne, społeczne i rodzinne obowiązki: wychowanie dzieci, praktyko­wanie wiary (znać, kochać i służyć Bogu) i pomoc swoim bliźnim. Wychowanie dzieci jest naj­ważniejszą pracą na świecie. Jednak, ponieważ matka, która pozostaje w domu, żeby zająć się wychowaniem dzieci, nie otrzymuje wypłaty, wielu ludzi mówi, że ona nic nie robi, że ona nie pracuje!

Być uwolnionym od konieczności pracy wyko­nywanej dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych nie oznacza, że ktoś staje się próżniakiem. Znaczy to po prostu, że człowiek zostałby umieszczony w pozycji, w której mógłby uczestniczyć w rodzaju aktywności, która mu odpowiada, która mu się podoba. System Kredytu Społecznego spowoduje rozkwit twórczej aktywno­ści. Na przykład największe wynalazki, najlepsze dzieła sztuki były stworzone w czasie wolnym. Jak powiedział Douglas:

„Większość ludzi woli być zatrudnionymi, ale przy rzeczach, które raczej lubią, nit przy zajęciach, których nie lubią wykonywać. Pro­pozycje Kredytu Społecznego w żadnej mierze nie są pomyślane, by tworzyć naród próż­niaków... Kredyt Społeczny pozwoli ludziom znaleźć się w takich miejscach pracy, w któ­rych będą oni zadowoleni. Praca, którą wyko­nujesz dobrze jest pracą, którą lubisz, a praca, którą lubisz jest pracą, którą wykonujesz do­brze.”

Ubóstwo pośród obfitości

Bóg umieścił na ziemi wszystko, co jest po­trzebne, by wyżywić każdego. Ale ponieważ nie ma pieniędzy dobra nie mogą dotrzeć do głodnych; góry dóbr piętrzą się w obliczu milionów głodujących ludzi. Jest to paradoks ubóstwa po­śród obfitości:

„Jest to okrutny paradoks, że wielu z was, którzy moglibyście być zaangażowani w pro­dukcje żywności znajduje się tutaj w finanso­wej nędzy, podczas gdy w tym samym czasie głód, chroniczne niedożywienie i groźba śmier­ci głodowej dotykają milionów ludzi na całym świecie.” (Jan Paweł II w przemówieniu do ryba­ków z St. John's, Nowa Funlandia, 12 IX 1984.)

Papież Jan Paweł II napisał również w ency­klice Redemptor hominis (n. 16): „Rozmiary zja­wiska każą myśleć o strukturach i mechani­zmach związanych ze sfera finansów, pie­niądza, produkcji i wymiany, które w oparciu o różne naciski polityczne rządzą w światowej ekonomii. Struktury te i mechanizmy okazują się jakby niezdolne do usunięcia niesprawie­dliwych układów społecznych odziedziczonych po przeszłości i do stawienia czoła naglącym wyzwaniom i etycznym imperatywom współczesności... Stoimy tutaj wobec wielkiego dra­matu, wobec którego nikt nie może pozostać obojętny.”

Oto, co Papież Paweł VI powiedział w czasie Światowej Konferencji na temat Wyżywienia, w Rzymie, 9 X1 1974 r.:

„Dosyć głodu, nigdy więcej głodu! Panie i Panowie, ten cel może zostać osiągnięty. Groźba śmierci głodowej i ciężar niedożywienia nie są losem nie do uniknięcia. Natura nie jest, w tym-kryzysie, niewierna człowiekowi. Według powszechnie zaakceptowanej opinii, kiedy 50% ziemi nadającej się pod uprawę nie jest jeszcze użytkowane, wielki skandal rozgrywa się na naszych oczach, kiedy to pewne kraje okreso­wo niszczą olbrzymią ilość nadwyżek żywności z powodu braku uczciwej ekonomii, która mogłaby zapewnić użyteczną konsumpcję tej żywności.

Oto dotykamy paradoksu obecnej sytuacji: ludzkość uzyskała nieporównaną kontrolę nad światem; posiada ona instrumenty zdolne do eksploatacji jego zasobów naturalnych w całym ich bogactwie. Czy właściciele tych in­strumentów będą stali sparaliżowani w obliczu absurdalności sytuacji, gdzie bogactwo niewie­lu toleruje bezustanne, wielkie ubóstwo wie­lu?... Nie można osiągnąć takiej sytuacji bez popełnienia poważnych błędów orientacji, wy­nikających czasami z lekceważenia lub z zanie­dbania; jest najwyższy czas, żeby odkryć, jak te mechanizmy są uszkodzone, by dla ich na­prawy ustawić całą sytuację w sposób właściwy.”

Obowiązek każdego chrześcijanina

Jest powinnością i obowiązkiem każdego chrześcijanina praca dla ustanowienia sprawiedli­wości i lepszego systemu ekonomicznego:

„Istotnym warunkiem jest nadanie eko­nomii ludzkiego sensu i ludzkiej logiki. Różnorodne dziedziny życia uwolnić trzeba spod panowania ujarzmiającego ekonomizmu. Trzeba postawić potrzeby ekonomiczne na właściwym im miejscu i stworzyć wielo­kształtną tkankę społeczna, która nie dopuści do umasowienia. Nikt nie jest zwolniony od współpracy w tym zadaniu... Chrześcijanie, gdziekolwiek się znajdujecie, weźcie na siebie waszą cząstkę odpowiedzialności w tym nie­zmiernym wysiłku ludzkiej przebudowy struktu­ry miasta. Wasza wiara zobowiązuje was do tego.” (Jan Paweł II, przemówienie do robotników w Sao Paulo; Brazylia, 3 VII 1980 r.)

“Do pasterzy Kościoła nie należy bezpo­średnie interweniowanie w układy polityczne i w organizację życia społecznego. Zadanie to wchodzi w zakres powołania wiernych świeckich, którzy działają z własnej inicjatywy wraz z innymi współobywatelami... Do wiernych świeckich należy „ożywianie rzeczywistości doczesnych przez chrześcijańskie zaangażo­wanie; powinni oni okazać się tu świadkami i tymi, którzy wprowadzają pokój i sprawiedli­wość.” (Katechizm Kościoła Katolickiego, n. 2442)

„Zadanie to nie jest niemożliwe do reali­zacji. Szeroko rozumiana zasada solidarności musi tu być natchnieniem dla skutecznego poszukiwania właściwych instytucji oraz właściwych mechanizmów... Po tej trudnej dro­dze, po drodze koniecznych przekształceń struktur życia ekonomicznego, będzie mocna postępować naprzód tylko za cenę prawdziwej przemiany umysłów, woli i serc. Zadanie to wymaga stanowczego zaangażowania się po­szczególnych ludzi oraz wolnych i solidarnych narodów.” (Jan Paweł II, encyklika Redemptor hominis, n. 16)

Kochać Boga i bliźniego swego

Najbardziej fundamentalnym powodem, dla którego każdy chrześcijanin musi pracować dla ustanowienia lepszego systemu ekonomicznego jest to, te każdy będzie dokładnie osądzony z tego, co zrobił dla swoich braci i sióstr w potrzebie. Jezus utożsamiał się z tymi, którzy cierpią jak mówi o tym Ewangelia: „Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25:40). Wiara chrześcijańska uczy nas widzieć Chrystusa w każdym z naszych braci i kochać naszego bliźniego, jak kochamy Chrystusa.

Jest oczywiście wiele dróg pomocy naszym braciom w potrzebie: nakarmić głodnego, dać schronienie bezdomnemu, itd. Niektórzy wysyłają dotacje dla organizacji charytatywnych, czy to na pomoc dla biednych w naszym kraju, czy w Trze­cim Świecie. Lecz jeśli te dotacje mogą ulżyć nie­wielu biednym ludziom przez kilka dni lub tygodni, nie zlikwidują one przyczyny ubóstwa. Co jest dużo lepsze, to naprawa problemu u jego korzeni, to atakowanie zasadniczych przyczyn ubóstwa i przywracanie każdego człowieka w jego prawach i godności osoby stworzonej na podobieństwo Bo­ga. To jest to, co apostołowie MICHAELA próbują robić.

„Takie 'postawy' i 'struktury grzechu' zwal­czyć można jedynie - zakładając pomoc łaski Bożej - postawą diametralnie przeciwną: zaangażowaniem dla dobra bliźniego...” (Jan Paweł II, encyklika Sollicitudo rei socialis, n.38)

„Wreszcie Wy wszyscy, którzy usłyszawszy bolesną skargę ubogich narodów, usiłujecie zaspokoić ich potrzeby, jesteście w Naszym przekonaniu dobroczyńcami i jakby apostołami zdrowego i prawdziwego rozwoju, który nie tylko nie polega wcale na bogactwach służących pożytkowi jednostek, albo dla sa­mych siebie pożądanych, ale raczej na kiero­waniu wartości gospodarczych ku dobru natu­ry ludzkiej i zapewnianiu wszystkim chleba powszedniego, powodując rozkwit braterskiej miłości i ukazując wyraźnie pomoc Opatrzności Bożej.” (Paweł VI, encyklika Populorum progressio, n. 86)

Podsumujmy. Batalia MICHAELA jest batalią o zbawienie dusz. Nasze pismo powtarza to, czego żąda Kościół i Papież: nowej ewangelizacji - żeby przypomnieć pod­stawowe zasady chrześcijańskie chrześcijanom, którzy niestety zapomnieli o nich lub zaniechali stosowania ich w praktyce i restrukturyzacji systemów ekonomicznych.

Wszyscy ci, którzy są spragnieni sprawiedliwości powinni więc zacząć studiować i szerzyć Kredyt Społeczny przez zdobywanie nowych prenumeratorów MICHAELA.

                                                                                                 Alain Pilote

Ten artykuł był publikowany w pismie Michael — marzec-kwiecień 2000.

powrót do Artykułów

powrót do Archiwum

powrót do Strony główne